Enerji sektöründe yeni bir uygulamaya geçilerek doğalgazda kademeli fiyat tarifesi hayata geçirildi. Sistemde, düşük tüketim yapan aboneler daha fazla desteklenirken, yüksek tüketim yapan aboneler maliyete daha yakın bir bedel ödeyecek.
Yeni modelle birlikte devlet desteğinin tamamen kaldırılmadığı, ancak tüketim gruplarına göre farklılaştırıldığı belirtildi.
İLLERE GÖRE TÜKETİM FARKI DİKKAT ÇEKİYOR
2023 verilerine göre Türkiye’de hane başı doğalgaz tüketimi illere göre büyük farklılık gösteriyor. Soğuk iklim illerinde tüketim 1400 metreküpe kadar çıkarken, Akdeniz illerinde bu rakam 500 metreküp seviyelerine kadar düşüyor.
İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde ise tüketim ortalama seviyelerde seyrediyor.
KONYA’DA AYLIK TÜKETİM LİMİTLERİ
Yeni sistem kapsamında Konya için yılın aylarına göre belirlenen doğalgaz tüketim limitleri de açıklandı. Buna göre Konya’da aylık bazda kademeli tüketim sınırları şu şekilde:
Ocak: 348,34
Şubat: 381,40
Mart: 357,33
Nisan: 233,08
Mayıs: 124,71
Haziran: 44,40
Temmuz: 29,23
Ağustos: 26,30
Eylül: 26,06
Ekim: 37,15
Kasım: 125,42
Aralık: 263,13
Bu verilere göre Konya’da özellikle kış aylarında tüketim sınırlarının yükseldiği, yaz aylarında ise ciddi düşüş yaşandığı görülüyor.
YENİ SİSTEMİN AMACI NE?
Kademeli tarife modeliyle birlikte enerji desteklerinin daha adil dağıtılması hedefleniyor. Buna göre düşük tüketimli haneler daha fazla destek alırken, yüksek tüketim yapan abonelerin fatura yükü artacak.
Uzmanlar, sistemin aynı zamanda enerji tasarrufuna katkı sağlamayı amaçladığını belirtiyor.
TÜRKİYE GENELİNDE YENİ DÜZENLEME
Yeni uygulamayla birlikte doğal gaz fiyatlarında ortalama artışlar da devreye alındı. Konut, sanayi ve elektrik üretim santralleri için farklı oranlarda fiyat güncellemeleri yapılırken, il bazlı kademeli sistemin de devreye girmesiyle desteklerin daha hedefli hale getirildiği ifade edildi.
11 SORUDA DOĞAL GAZDA "KADEMELİ TARİFE" UYGULAMASI
Yeni düzenlemeyle konut abonelerinin yaklaşık yüzde 12'sinin uygulamadan etkileneceği öngörülüyor. Bu abonelerin, konutlarda tüketilen toplam doğal gazın yaklaşık yüzde 36'sını kullandığı hesaplanıyor.
Söz konusu düzenlemeyle ilgili merak edilen 11 soru ve yanıtları şöyle:
1- "Doğal gazda kademeli tarife" uygulaması nedir?
Konutlarda kademeli fiyat uygulaması, her bir il için aylık bazda belirlenen ortalama tüketim limitine kadarki doğal gaz tüketim miktarları için halihazırda uygulanan destek uygulamasının devam edeceği, belirlenen tüketim limitinin aşılması durumunda ise daha düşük oranda destekleme yapılacağı bir uygulamadır.
2- Doğal gazda neden böyle bir uygulamaya ihtiyaç duyulmuştur?
Mevcut durumda tüm aboneler aynı oranda destekleniyor. Ancak yüksek gelir düzeyine sahip abonelerin daha düşük oranlarda desteklenmesinin daha adil bir yaklaşım olduğu değerlendiriliyor. Bu nedenle de devlet desteğinin daha adil paylaşılmasını sağlamak amacıyla konutlarda kademeli fiyat uygulamasına geçiliyor.
3- Düzenleme sadece konutlar için mi geçerli olacak, yoksa sanayi kuruluşları ve ticarethaneleri de kapsayacak mı?
Düzenleme yalnızca konutlar için geçerli olacak, sanayi kuruluşları ve ticarethaneler kapsam dışında kalacak.
4- Yeni uygulamada kriterler nelerdir?
Konutlarda kademeli fiyat uygulamasında, il ve ay bazlı olarak son 5 yılın doğal gaz tüketim miktarları esas alınarak abone başına aylık tüketim ortalamaları belirlenecek.
Ardından her il için aylık tüketim ortalamalarının yüzde 75 fazlası olacak şekilde aylık tüketim limitleri belirlenecek ve fiili tüketimin belirlenen aylık tüketim limitinin altında kalması durumunda, tüketime devlet desteğinin daha fazla olduğu fiyat uygulanacak.
Fiili tüketimin belirlenen aylık limitin üzerinde olması durumunda ise tüketimin tamamına devlet desteğinin daha az olduğu fiyat uygulanacak.
5- Merkezi sistemle ısınan sitelerde uygulama nasıl olacak?
Merkezi sistemle ısınan sitelerde aylık toplam tüketim hane sayısına bölünecek. Ortaya çıkan tüketim, ilin o ayki ortalama tüketiminin yüzde 75 üzerinde ise hanelere devlet desteğinin daha az olduğu tarife uygulanacak.
6- Yeni uygulamadan abonelerin ne kadarı etkilenecek?
Yeni uygulamadan hanelerin yaklaşık yüzde 12'sinin etkileneceği öngörülüyor.
7- Yeni düzenleme ne zaman uygulanmaya başlanacak?
Yeni uygulama, nisan itibarıyla devreye girdi.
8- Mevcut durumda toplam doğal gaz tüketiminin yüzde kaçını uygulamadan etkilenecek aboneler yapıyor?
Uygulamadan etkileneceği öngörülen haneler, konutlarda tüketilen toplam doğal gazın yaklaşık yüzde 36'sını kullanıyor.
9- Uygulamadan istisna olacak bir kesim var mı?
Şehit yakınları ve muharip/malul gaziler ile ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları, kademeli konut fiyatı uygulamasından muaf tutulacak.
10- Limitin üstünde tüketim yapan bir abone, tekrar devlet desteğinin tamamından nasıl faydalanacak?
Herhangi bir ayda aylık tüketim limitinin üzerinde doğal gaz kullanarak devlet desteğinin daha düşük olduğu fiyatın uygulandığı bir abonenin, takip eden ayda doğal gaz tüketimi belirlenen limitin altına düşerse devlet desteğinin daha fazla olduğu fiyattan yararlanabilecek.
11- Yüksek tüketim nedeniyle düşük destekli tarifeye geçen ve ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının doğal gaz desteğinden yararlanabilir mi?
Ödeme güçlüğü çeken mesken aboneleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurarak gerekli kriterleri sağlamaları durumunda doğal gaz desteğinden yararlanabilecek.