Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde 20 yıllık dönem sona eriyor. 2007 yılında başlayan TÜVTÜRK işletme hakkı, 14 Ağustos 2027’de tamamlanacak.
Yeni 20 yıllık dönem için yapılan ihaleyi Met-Gün Grup, Opus Group, Itversia Gestión ve VTV Norte’den oluşan MOI Ortak Girişim Grubu kazandı. Hizmetler yeni dönemde TURKA markasıyla yürütülecek.
TURKA, 15 Ağustos 2027’den itibaren 2047 yılına kadar Türkiye genelindeki araç muayene hizmetlerinden sorumlu olacak.
TURKA MUAYENE ÜCRETLERİ NE KADAR OLACAK, FİYAT ARTACAK MI?
Hürriyet’ten Taylan Özgür Dil’in haberine göre; yeni şirketin göreve başlamasıyla birlikte ayrıca bir muayene ücreti belirlenmeyecek. Araç muayene ücretlerini işleten şirket değil, mevzuat kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı belirliyor.
Ücretler her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılıyor. Bu nedenle 2027’de uygulanacak muayene ücretleri, 2026 yılı sonunda belli olacak yeniden değerleme oranına göre şekillenecek.
KREDİ KARTI KOMİSYONU KALKIYOR
Yeni dönemde araç sahiplerini en çok ilgilendiren değişikliklerden biri ödeme sisteminde olacak.
15 Ağustos 2027’den itibaren kredi veya banka kartıyla yapılan araç muayene ödemelerinde vatandaştan ayrıca komisyon alınmayacak. Kartlı ödeme maliyetini işletici üstlenecek.
UZUN BEKLEME SÜRELERİ TARİHE Mİ KARIŞACAK?
TURKA döneminin önemli hedeflerinden biri de araç sahiplerinin istasyonlarda geçirdiği süreyi azaltmak.
Yeni sistem kapsamında Türkiye genelinde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 merkez kurulması planlanıyor. Bu merkezlerde yaklaşık 900 muayene hattının hizmet vermesi öngörülüyor.
Plaka tanımadan araç yönlendirmeye, ölçümden raporlamaya kadar birçok işlemin otomatikleştirilmesi hedefleniyor. Böylece hem kapasitenin artırılması hem de işlemlerin hızlandırılması amaçlanıyor.
RANDEVU VE SIRA SİSTEMİ DİJİTALLEŞECEK
Yeni dönemde araç sahiplerinin randevudan muayene sonucuna kadar takip ettiği süreç de daha dijital hale gelecek.
Randevu ve yönlendirme işlemleri dijital kanallardan yapılabilecek. İstasyona gelen araç sahipleri ekranlar üzerinden yönlendirilecek ve SMS ile bilgilendirilecek.
Ayrıca aracın muayenenin hangi aşamasında olduğu takip edilebilecek. Muayene sonucu ve raporuna da dijital ortamdan ulaşılabilecek.
TURKA YAPAY ZEKÂYLA ARAÇLARI NASIL KONTROL EDECEK?
Yeni sistemin dikkat çeken yeniliklerinden biri yapay zekâ destekli kontroller olacak. Ancak yapay zekânın teknisyenin yerini alması planlanmıyor. Sistem, teknisyene destek veren bir “ikinci göz” olarak kullanılacak.
Kamera ve sensörlerle aracın farklı bölümleri otomatik olarak kontrol edilecek. Lastiklerin bilgileri okunabilecek, ebat ve üretim tarihi kontrol edilebilecek. Lastik diş derinliği temassız şekilde ölçülebilecek. Çatlak, kesik ve balon gibi kusurların da kameralar aracılığıyla tespit edilmesi planlanıyor.
Aracın alt bölümü ise yüksek çözünürlüklü kameralarla taranacak. Çatlak, pas, kırık, darbe veya yağ kaçağı şüphesi bulunan noktalar teknisyene gösterilecek.
MUAYENE DAHA ZOR HALE Mİ GELECEK?
Yeni teknolojilerin temel amacı yeni kusurlar oluşturmak değil, mevcut kontrolleri daha standart ve ölçülebilir hale getirmek.
Teknisyenlerin yaptığı birçok görsel kontrol; kamera, lazer, dijital sensör ve yapay zekâ destekli sistemlerle desteklenecek. Far kontrollerinin robotik sistemlerle otomatik yapılması, ağır vasıtalarda havalı fren sistemlerinin basınç ve hava kaybının dijital sensörlerle ölçülmesi planlanıyor.
Böylece hem ölçümlerin daha hassas hale getirilmesi hem de insan kaynaklı değerlendirme farklılıklarının azaltılması hedefleniyor.
81 İLDE AYNI MUAYENE STANDARDI HEDEFLENİYOR
Yeni sistemin en önemli hedeflerinden biri, aynı kusurun farklı şehirlerde farklı şekilde değerlendirilmesinin önüne geçmek.
Türkiye genelindeki muayene merkezlerinden elde edilen veriler ortak bir sistemde toplanacak. Sonuçlar ve istasyonların performansları merkezi olarak karşılaştırılabilecek.
Böylece 81 ilde aynı muayene standardının uygulanması amaçlanıyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR İÇİN AYRI MERKEZ OLMAYACAK
Elektrikli otomobiller için tamamen ayrı muayene merkezleri kurulması planlanmıyor. Yeni merkezlerin hem içten yanmalı motorlu hem de elektrikli araçları kontrol edebilecek şekilde tasarlanması öngörülüyor.
Fren, süspansiyon ve aydınlatma gibi ortak kontroller aynı hatlarda yapılacak. Elektrikli araçlarda ise bunlara ek olarak batarya güvenliğine yönelik kontroller gerçekleştirilecek.
Sistem, ilerleyen yıllarda batarya teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak yeni testlerin eklenmesine de uygun olacak.
MOTOSİKLET VE TRAKTÖRLERDE DE YENİ DÖNEM
Yeni sistem otomobillerle sınırlı kalmayacak.
Sabit merkezlere ulaşımın zor olduğu bölgelerde 103 mobil muayene merkezi hizmet verecek. Özellikle traktör gibi tarım araçlarında mobil muayene uygulamasının sürdürülmesi planlanıyor.
Motosikletler için ise ilk aşamada 11 özel muayene merkezi kurulması öngörülüyor. Böylece özellikle büyükşehirlerde otomobil ve motosikletlerin aynı merkezlerde oluşturduğu yoğunluğun azaltılması hedefleniyor.
TURKA ARAÇ MUAYENE NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Araç muayenesinde yeni dönem için geri sayım başladı. TÜVTÜRK’ün 20 yıllık işletme hakkı 14 Ağustos 2027’de sona erecek. 15 Ağustos 2027’de ise TURKA dönemi başlayacak.
Yeni sistemle birlikte araç muayene ücretlerinin belirlenmesinden ziyade; ödeme yöntemi, randevu sistemi, bekleme süreleri, teknolojik kontroller ve muayene standartlarında önemli değişiklikler yapılması planlanıyor.