Konya’da “Toprağın Adamı” olarak bilinen Ziraat Yüksek Mühendisi Celil Çalış, Türkiye’nin buğday üretimi, TMO alım fiyatları ve tarımda sürdürülebilirlik konusunda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Bu sezon Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltelerinden birinin beklenebileceğini belirten Çalış, açıklanan hububat fiyatlarının üretici beklentisinin altında kaldığını söyledi.
Türkiye’nin tarımsal üretiminde stratejik öneme sahip olan buğdayda yeni sezon beklentileri yükseldi. Yağışların olumlu seyretmesiyle özellikle Konya Ovası başta olmak üzere birçok bölgede hububat tarlalarında güçlü bir gelişim yaşandı.
Ziraat Yüksek Mühendisi Celil Çalış, Türkiye’nin buğday üretimindeki mevcut durumu ve gelecek projeksiyonunu değerlendirdi.
“BUĞDAY SADECE TARIM ÜRÜNÜ DEĞİL, GIDA GÜVENLİĞİNİN TEMELİ”
Buğdayın Türkiye için stratejik bir ürün olduğuna dikkat çeken Çalış, son yıllarda ekim alanlarında yaşanan düşüşün önemli bir uyarı olduğunu belirtti.
Türkiye’de geçmiş yıllarda 9 milyon hektar seviyelerinde bulunan buğday ekim alanlarının 6,8 milyon hektara kadar gerilediğini hatırlatan Çalış, bunun yalnızca tarımsal değil, aynı zamanda gıda arz güvenliği açısından da önemli olduğunu ifade etti.
Çalış, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından uygulamaya alınan planlı üretim modelinin bu düşüş eğilimini durdurmak açısından önemli bir adım olduğunu kaydetti.
“YAĞIŞLAR REKOR VERİM UMUDUNU ARTIRDI”
2025-2026 üretim sezonunun iklim açısından son yılların en olumlu dönemlerinden biri olduğunu vurgulayan Çalış, geçen yıl yaşanan kuraklığın ardından gelen yağışların üreticiye umut verdiğini söyledi.
Yağışların hem kıraç hem de sulu tarım alanlarında büyük avantaj sağladığını ifade eden Çalış, şöyle konuştu:
“Geçen yıl Türkiye son yılların en ciddi kurak dönemlerinden birini yaşadı. Bu yıl ise yağışların düzenli ve güçlü olması üretim potansiyelini artırdı. Özellikle kıraç alanlarda çok iyi bir gelişim var. Bu sezon Cumhuriyet tarihinin önemli rekoltelerinden birini görme ihtimalimiz bulunuyor.”
Çalış, Türkiye’de geçen yıl 17 milyon ton seviyelerinde kalan buğday üretiminin, uygun şartların devam etmesi halinde 23-24 milyon ton seviyelerine ulaşabileceğini dile getirdi.
KONYA OVASI’NDA YAĞIŞ BÜYÜK AVANTAJ SAĞLADI
Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden Konya Ovası’nda da yağışların üreticiye büyük katkı sağladığını belirten Çalış, sulama ihtiyacının azalmasının önemli bir ekonomik kazanım oluşturduğunu söyledi.
Çalış’a göre, doğal yağışlarla birlikte sulama ve enerji maliyetlerinde ciddi bir tasarruf sağlandı. Celil Çalış, “Bu yıl sadece verim açısından değil, üretim maliyetleri açısından da önemli bir sezon yaşıyoruz. Yağışlar çiftçinin enerji yükünü hafifletti.” ifadelerini kullandı.
“TMO FİYATLARI ÜRETİCİ BEKLENTİSİNİN ALTINDA KALDI”
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıkladığı hububat alım fiyatlarını da değerlendiren Celil Çalış, fiyatların yeniden ele alınması gerektiğini savundu.
TMO tarafından 2026 yılı için 2. grup ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatının ton başına 16 bin 500 TL, arpanın ise 12 bin 750 TL olarak açıklandığını hatırlatan Çalış, artış oranlarının üretici beklentisini karşılamadığını belirtti.
Çalış şu değerlendirmeyi yaptı:
“İklimsel olarak çok iyi geçen ve yüksek rekolte beklenen bir yılda, üreticinin emeğinin güçlü bir fiyat politikasıyla desteklenmesi gerekiyordu. Açıklanan fiyatlar üretici açısından hayal kırıklığı oluşturdu.”
“BUĞDAYA 2 TL, ARPAYA 4 TL FARK DESTEĞİ VERİLMELİ”
Sürdürülebilir üretim için destekleme sisteminin önemine dikkat çeken Çalış, üreticinin tarlada kalması gerektiğini vurguladı.
Çalış, buğdayda kilogram başına 2 TL, arpada ise kilogram başına 4 TL fark desteği verilmesi halinde piyasa ve üretici beklentisine daha fazla yaklaşılabileceğini ifade etti.
“ÜRETİCİYİ KORUMAK TÜKETİCİYİ KORUMAKTIR”
Tarımda en önemli konunun sürdürülebilirlik olduğunu belirten Çalış, üreticinin maliyet baskısı altında kalmasının ilerleyen yıllarda arz sorunlarına neden olabileceğini söyledi, “Unutulmamalıdır ki tüketiciyi korumanın yolu üreticiyi korumaktan geçer. Bugün üretici desteklenmezse yarın ortaya çıkacak arz problemi tüketiciye daha büyük maliyet olarak döner.” dedi.
SERTİFİKALI TOHUM VE AR-GE VURGUSU
Türkiye’nin tarımsal geleceği için sertifikalı tohum kullanımının artırılması gerektiğini de belirten Celil Çalış, kaliteli tohumun verim üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Tohumculuk sektöründe özel sektörün Ar-Ge yatırımlarının desteklenmesi gerektiğini söyleyen Çalış, yerli üretimin güçlendirilmesinin stratejik önem taşıdığını kaydetti.
“TARIMDA GÜÇLÜ OLAN ÜLKE MASADA DA GÜÇLÜ OLUR”
Türkiye’nin gıda arz güvenliğinin korunması gerektiğini ifade eden Celil Çalış, tarımın yalnızca ekonomik değil aynı zamanda stratejik bir alan olduğunu söyledi.
Çalış, “Tahıl Koridoru örneğinde görüldüğü gibi tarımda güçlü olan ülkeler uluslararası alanda da söz sahibi olur. Türkiye kendi çiftçisini, üretimini ve ekim alanlarını koruyarak bu gücünü artırmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.