Konya’da Karatay Belediyesi ev sahipliğinde, Kent Araştırmaları Enstitüsü paydaşlığında “Dirençli Kentler Uygulama Modeli Geliştirme Çalıştayı” gerçekleştirildi. Ali Ulvi Kurucu Gençlik Merkezi’nde düzenlenen çalıştayda, Konya’daki yerel yönetimlerin dirençli kent yaklaşımı kapsamında karşılaştığı ortak sorunlar, mevcut uygulamalar ve uygulanabilir çözüm modelleri masaya yatırıldı.
Çalıştay; “COP31 Antalya 2026” kapsamında yürütülen “İklim Risklerinin Yerel Yönetimlerin Karar ve Yönetim Süreçlerine Entegrasyonu” başlıklı yan etkinlik çalışmalarının bir parçası olarak gerçekleştirildi.
Programa Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Kent Araştırmaları Enstitüsü Genel Direktörü Emir Osmanoğlu, Konya İl AFAD Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Dr. Halil İbrahim Çiçekdağı, AFAD Şube Müdürü Fethi Çoruk, Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık'ın yanı sıra akademisyenler, uzmanlar, araştırmacılar ve davetliler katıldı.
“BİR ŞEHRİN DİRENCİ, KURUMLARIN BİRLİKTE KARAR VEREBİLME BECERİSİYLE ÖLÇÜLÜR”
Kent Araştırmaları Enstitüsü Genel Direktörü Emir Osmanoğlu, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca rapor ve stratejilerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, asıl meselenin mevcut bilgi birikiminin karar alma süreçlerine aktarılması olduğunu söyledi.
İklim risklerinin imar planlarından altyapı yatırımlarına, sulama tercihlerinden belediyelerin yıllık yatırım programlarına kadar doğrudan karar süreçlerine yansıması gerektiğini vurgulayan Osmanoğlu, iklim riskleriyle mücadelede dil ve yöntem, zaman ve sorumluluk olmak üzere üç temel boşluk bulunduğuna dikkat çekti.
Osmanoğlu, “İklim riskleri on yıllar içerisinde büyür; yerel kararların döngüleri ise çok daha kısadır. Bugün alınmayan bir karar, yarın çok daha pahalı bir müdahaleye dönüşebilir. Riski bir kurum ölçer, planı başka bir kurum yapar, yatırımı bir üçüncüsü üstlenir. Aradaki bağ kurulmadığında risk herkesin konusu olur ama kimsenin kararı olmaz” dedi.
Konya Ovası’ndaki su, tarım, sanayi ve kentleşme baskısının aynı anda yaşandığını belirten Osmanoğlu, dirençli kent modellerinin sahadaki gerçek deneyimler üzerinden değerlendirilmesinin önemine işaret etti.
Osmanoğlu, dirençli kent yaklaşımının temelinde kurumlar arası iş birliği ve ortak karar alma kapasitesinin bulunduğunu belirterek, “Bir şehrin direnci, kurumların birlikte karar verebilme becerisiyle ölçülür” dedi.
Çalıştayda elde edilecek bulguların, 12-14 Ekim tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek 11. Kent Araştırmaları Kongresi kapsamındaki Karatay özel oturumunda akademik tartışmaya taşınacağı da belirtildi.
“DİRENÇLİ KENT KAVRAMININ GERÇEK KARŞILIĞI UYGULANABİLİRLİK”
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca ise iklim değişikliğinin artık geleceğe ilişkin uzak bir senaryo olmadığını belirterek, şehirlerin bugün çok sayıda iklim ve afet riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Su kaynakları üzerindeki baskı, kuraklık, aşırı hava olayları ve afet risklerinin yalnızca tek bir belediyenin sınırları içerisinde değerlendirilemeyeceğine dikkat çeken Kılca, kurumlar arası iş birliğinin önemini vurguladı.
Kılca, “Bizim için dirençli kent kavramının gerçek karşılığı, uygulanabilirliktir” dedi. Karatay Belediyesi’nin sürdürülebilirlik ve iklim dirençliliği alanındaki çalışmalarına da değinen Kılca, 2021 yılında Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında Gönüllü Yerel Değerlendirme Raporu hazırladıklarını hatırlattı.
Kılca ayrıca Avrupa Birliği İklim Değişikliğine Uyum Misyonu kapsamında iklim dirençliliğini geliştiren şehirler arasında yer aldıklarını ve 2025 yılında hazırlanan Sürdürülebilir Enerji ve İklim Değişikliği Eylem Planı ile azaltım ve uyum hedeflerini bütüncül bir çerçeveye taşıdıklarını ifade etti.
“DİRENÇLİ KARATAY” VURGUSU
Kılca, Karatay’ın karşı karşıya olduğu somut riskler üzerinden çalışmaları daha ileri taşımaya çalıştıklarını belirterek, “Dirençli Karatay” projesinin bu anlayışın önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.
Çalıştayın yalnızca Karatay’ın deneyimlerinin aktarılacağı bir toplantı olmadığını belirten Kılca, Konya’daki diğer belediyelerin, kamu kurumlarının, akademisyenlerin ve uzmanların deneyimlerinin de ortak bir zeminde değerlendirilmesinin amaçlandığını kaydetti.
4 BAŞLIKTA ÇÖZÜM ARANDI
Yarım günlük, yüz yüze ve çıktı odaklı gerçekleştirilen çalıştayda katılımcılar, uzmanlık alanlarına göre 4 tematik masada bir araya geldi.
Çalışmalarda şu başlıklar ele alındı:
İklim, Afet ve Risk Yönetimi
Dirençli Kentsel Planlama ve Yapılaşma
Su, Yeşil Alan ve Doğa Temelli Çözümler
Yönetişim, Finansman, Veri ve Teknoloji
Masa çalışmalarında dirençli kentlerin oluşturulmasına yönelik mevcut durum, karşılaşılan sorunlar, ihtiyaçlar ve uygulanabilir çözüm önerileri değerlendirildi.
Program; bilgilendirme ve iyi uygulama sunumlarıyla başlarken, ardından iki ayrı masa oturumu gerçekleştirildi. Oturumlar arasında masa özetleri değerlendirilerek bir sonraki çalışma için hazırlıklar yapıldı.
HEDEF KONYA’YA UYARLANABİLECEK ORTAK MODEL
Çalıştayın en önemli hedeflerinden biri, Konya’daki yerel yönetimlerin kendi koşullarına uyarlayabileceği ortak bir dirençli kent uygulama modeli oluşturmak oldu.
Yerel yönetimlerin saha deneyimi, akademinin bilimsel yaklaşımı ve kamu kurumlarının teknik kapasitesinin bir araya getirildiği çalışmada, yalnızca sorunların tespit edilmesi değil, mevcut belediye araçlarıyla uygulanabilecek çözümlerin ortaya konulması amaçlandı.
Çalıştayda elde edilen sonuçların akademik zemine taşınarak 11. Kent Araştırmaları Kongresi’ne katkı sunması ve Konya’da geliştirilecek uygulama deneyimlerinin COP31 sürecinde ulusal ve uluslararası iklim gündemine taşınabilecek bir bilgi birikimine dönüşmesi hedefleniyor.