Konya’da son yıllarda obruklarla birlikte sayıları artan yeryüzü çatlakları da yakından takip ediliyor. Karatay ilçesine bağlı İsmil Mahallesi’nde bulunan Aile Sağlığı Merkezi binasında ortaya çıkan çatlaklar bölgede endişeye neden oldu.
Çevredeki yeryüzü çatlaklarının da artması üzerine ilgili kurumlar harekete geçti. Karatay Belediyesi ekipleri tarafından Aile Sağlığı Merkezi binasına sensör tabanlı erken uyarı sistemi kuruldu.
SAĞLIK OCAĞI BİNASINDAKİ ÇATLAKLAR TAKİP EDİLECEK
Kurulan sistemle binadaki hareketlilik ve çatlaklardaki değişimin takip edilmesi amaçlanıyor. Sensörlerden alınacak değerler düzenli olarak izlenecek. Yapılacak ölçümler ve elde edilecek verilerin değerlendirilmesinin ardından bölge ve bina ile ilgili nasıl bir yol izleneceğine karar verilecek.
İSMİL ZATEN BİLİM İNSANLARININ YAKIN TAKİBİNDE
İsmil ve çevresindeki gelişmeler bir süredir “Dirençli Karatay Projesi” kapsamında da bilimsel olarak inceleniyor. Karatay Belediyesi ev sahipliğinde daha önce gerçekleştirilen toplantıda; Konya Teknik Üniversitesi, Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü, DSİ 4. Bölge Müdürlüğü, AFAD Konya İl Müdürlüğü, MTA Orta Anadolu II. Bölge Müdürlüğü, Meteoroloji 8. Bölge Müdürlüğü ile Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcileri bölgedeki riskleri değerlendirmişti.
Çalışmalarda yer altı su seviyelerindeki değişimler, kuraklık, obruk riski, hidrojeolojik veriler ve yer hareketlerinin izlenmesi gibi başlıklar üzerinde durulmuştu.
PINARBAŞI’NDAN İSMİL’E KADAR İNCELENİYOR
Konya Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fetullah Arık da daha önce yaptığı değerlendirmede, Konya Havzası’nda yalnızca obrukların değil, yer çatlaklarının da önemli bir risk haline geldiğine dikkat çekmişti. Arık, yer altı su seviyelerindeki düşüş ve iklim değişikliğinin zemini doğrudan etkilediğini belirtmiş, Karatay’da Pınarbaşı’ndan İsmil’e kadar uzanan geniş bölgede ayrıntılı saha çalışmalarının sürdüğünü açıklamıştı.
SENSÖRLERDEN GELEN VERİLER KARAR SÜRECİNDE KULLANILACAK
Dirençli Karatay Projesi kapsamında sensör tabanlı erken uyarı sistemi önemli başlıklardan birini oluşturuyor. Sistemle yer hareketleri, zemindeki değişimler ve yer altı su seviyelerindeki hareketliliğin takip edilmesi hedefleniyor. Toplanacak bilimsel verilerin afet risklerinin azaltılmasının yanı sıra şehir planlama, imar uygulamaları ve yer seçimleri gibi alanlardaki karar süreçlerinde kullanılması planlanıyor.
İsmil Aile Sağlığı Merkezi’ne kurulan sistemden elde edilecek ölçümler de yakından takip edilecek. Bölge ve yapıyla ilgili alınacak kararın ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesinin ardından verilmesi bekleniyor.
KONYA’DA 704 OBRUK KAYIT ALTINDA
Öte yandan AFAD tarafından yürütülen Obruk Duyarlılık Haritası çalışmaları, Konya Kapalı Havzası’ndaki tablonun boyutunu ortaya koymuştu.
Saha çalışmaları sonucunda Konya, Karaman ve Aksaray’da toplam 741 obruk kayıt altına alınırken, bunların 704’ünün Konya sınırlarında bulunduğu belirlenmişti. Konya’da 14 ilçede obruk oluşumu kaydedilirken, 572 obrukla Karapınar ilk sırada yer almıştı.
AFAD Konya İl Müdürü Ali İhsan Körpeş de obrukların uzman ekipler tarafından sahada incelendiğini, ölçüm ve dron çalışmalarının sürdürüldüğünü, envanterin sürekli güncellendiğini açıklamıştı.