Konya’da çocukluk yıllarında fotoğrafla tanışan 73 yaşındaki Ali Değer, yaklaşık 50 yıldır arızalanan fotoğraf makinelerine yeniden hayat veriyor. Analog makine tamir eden ustaların Türkiye’de giderek azaldığını belirten Değer, tanıdığı usta sayısının 10 civarında kaldığını söylüyor.
Hikayesi Konya Beyşehir’de başladı! 50 yıldır 100 yıllık makineleri hayata döndürüyor
Konya’da çocukken babasının aldığı fotoğraf makinesiyle başlayan Ali Değer’in tutkusu, yarım asırlık mesleğe dönüştü. 73 yaşındaki Değer, bugün 100 yıllık analog makinelerden son model dijitallere kadar fotoğraf makinelerini onarıyor.
Ankara’nın Kızılay semtindeki küçük atölyesinde mesleğini sürdüren Değer’in fotoğraf makineleriyle başlayan hikayesinin temelinde ise Beyşehir’de fotoğrafçılık yapan babası var.
FOTOĞRAFLA KONYA’DA TANIŞTI
Değer’in fotoğrafa ilgisi çocukluk yıllarında başladı. Babasının 1930’lu yıllarda Beyşehir’de bir dönem amatör olarak fotoğrafçılık yaptığını anlatan Değer, ilkokul yıllarında kendisine hediye edilen kutu fotoğraf makinesiyle ilk karelerini çekti.
Fotoğrafı asıl lise döneminde kavramaya başladığını belirten Değer, babasından miras kalan karanlık odanın hayatında önemli bir yeri olduğunu söyledi.
Değer, “Rahmetli babam fotoğrafa meraklı bir insandı. Kendisi de amatör olarak 1930'lu yıllarda Beyşehir'de bir dönem fotoğrafçılık yapmış. İlkokuldayken babam bana bir kutu makine almıştı.” dedi.
KENDİ FOTOĞRAF EKİPMANINI BİLE YAPTI
Lise yıllarında elektroniğe de merak salan Değer, zamanla bu iki ilgisini birleştirdi. Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’ndeki eğitimini yarıda bırakan Değer, daha sonra askeri bir fabrikada elektronik teknisyeni olarak çalıştı.
Fotoğrafçılığa başladığı dönemde ihtiyaç duyduğu bazı ekipmanlara ulaşamadığı için bunları kendi imkanlarıyla üreten Değer, analog fotoğrafçılıkta kullanılan agrandisörünü de kendisi yaptı.
Makine tekniğini yakından öğrenmesi, Değer’i zamanla fotoğraf makinesi tamirciliğine yöneltti.
50 YILDIR MAKİNELERE HAYAT VERİYOR
Ankara’da farklı noktalarda açtığı dükkanlarda yıllarca çalışan Değer, yaklaşık 10 yıldır Kızılay’daki atölyesinde mesleğini sürdürüyor.
Atölyesine hem yaklaşık 100 yıllık analog fotoğraf makineleri hem de yeni nesil dijital cihazlar geliyor.
Değer, ilerleyen yaşına rağmen arızalı makineleri söküyor, sorunlarını tespit ediyor ve yeniden çalışır hale getiriyor.
“ANALOG TAMİRİ CİDDİ USTALIK GEREKTİRİYOR”
Analog ve dijital fotoğraf makinelerinin tamirinin birbirinden oldukça farklı olduğunu belirten Değer, analog makinelerin mekanik yapısı nedeniyle çok daha fazla ustalık istediğini söyledi.
Arızalanan eski bir makinenin parçası bulunamadığında ustanın o parçayı kendisinin üretmek zorunda kalabildiğini anlatan Değer, hassas ayarların da elle yapılması gerektiğini belirtti.
Dijital makinelerde ise modüler sistemler nedeniyle çoğu zaman arızalı parçanın değiştirilmesinin yeterli olduğunu ifade etti.
“TÜRKİYE’DE BELKİ 10 USTA KALDI”
Ali Değer’e göre analog fotoğraf makinesi tamirindeki en büyük sorunlardan biri de usta sayısının hızla azalması.
Geçmişte İstanbul ve Ankara’da çok sayıda tanınmış ustanın bulunduğunu belirten Değer, analog fotoğraf makinesi kullanımının azalmasıyla ustaların da mesleği bırakmaya başladığını söyledi.
Değer, “Şu an saymaya kalksam tanıdığım belki 10 usta ancak çıkar. Önümüzdeki dönemde Türkiye’de analog makineden anlayan bir usta bulmak daha da zorlaşabilir.” ifadelerini kullandı.
GAZETECİLERİN MAKİNELERİNİ DE TAMİR ETTİ
Yaklaşık yarım asırlık meslek hayatında çok sayıda fotoğrafçının ve gazetecinin makinesini tamir eden Değer, fotoğraf sanatının önemli isimlerinden Ozan Sağdıç’ın da makinesini onardığını anlattı.
Özellikle eski yıllarda gazetecilerin kullandığı flaşların sık sık arızalandığını hatırlatan Değer, gazeteciler ve düğün fotoğrafçılarının o dönemlerde tamir için dükkanına sıkça geldiğini söyledi.
Çocukluğunda Konya’da babasının karanlık odasında başlayan fotoğraf tutkusu, Ali Değer için yaklaşık 50 yıldır devam eden bir mesleğe dönüştü.