Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Türkiye Basın Federasyonu tarafından düzenlenen “Anadolu Sohbetleri” programında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Uçum; 2028 seçimlerinden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden adaylığına, “Terörsüz Türkiye” sürecinden 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’a ve planlanan infaz düzenlemesine kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
2028 SEÇİMLERİ İÇİN 16 NİSAN’I İŞARET ETTİ
Uçum’un açıklamalarındaki en dikkat çekici başlıklardan biri 2028 seçimlerinin tarihi oldu. Uçum, seçimlerin 16 Nisan 2028’de yapılmasını öngördüğünü belirterek bu tarihin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişi sağlayan 2017 anayasa referandumunun yıl dönümü olması nedeniyle sembolik anlam taşıdığını ifade etti.
Uçum, Cumhur İttifakı’nın Erdoğan’ın yeniden adaylığı konusunda siyasi iradesini ortaya koyduğunu savunarak, “Sayın Recep Tayyip Erdoğan son kez aday olacaktır” dedi.
Uçum daha önceki yazılarında da olağan genel seçim tarihini 7 Mayıs 2028 olarak hesaplamış, seçimlerin 16 Nisan’a alınabilmesi için TBMM’nin seçimlerin yenilenmesi kararı vermesi gerektiğini belirtmişti. Bu, Uçum’un hukuki ve siyasi değerlendirmesidir; seçimlerin yenilenmesine ilişkin karar TBMM’ye aittir.
ERDOĞAN’IN YENİDEN ADAYLIĞI İÇİN TBMM VURGUSU
Uçum’un savunduğu modele göre TBMM’nin seçimlerin yenilenmesi kararı alması halinde Anayasa’daki istisnai adaylık hükmü uygulanabilecek ve Cumhurbaşkanı Erdoğan yeniden aday olabilecek. Uçum, seçimlerin olağan tarihten birkaç hafta önce yapılmasını “erken seçim” olarak değil, seçimlerin olağan dönem içerisinde öne alınması olarak değerlendiriyor. Nihai takdir ve kararın ise TBMM’ye ait olduğunu vurguluyor.
“PAZARLIK YOK, MÜZAKERE YOK; DİYALOG VAR”
Toplantının bir diğer önemli gündemi “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırılan süreç oldu. Uçum, sürecin Türkiye’ye özgü bir model olduğunu savunarak, “Burada bir pazarlık yoktur. Burada bir müzakere yoktur. Burada bir diyalog vardır” dedi. Sürecin hedefini örgütün feshi ve tasfiyesi ile silahların bırakılmasının tamamlanması olarak tanımladı.
7595 SAYILI KANUN NASIL UYGULANACAK?
18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7595 sayılı Kanun, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiilî varlığına son verdiğinin ve silahlarını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ile bunun MGK kararıyla teyit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki mekanizmaları düzenliyor. Kanun soruşturma ve kovuşturmalar ile bazı mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin hükümler içeriyor.
Uçum, uygulamanın ilk aşamasında silah bırakma, örgütün tasfiyesi ve fesih sürecindeki gelişmelerin tespit edileceğini; ardından teyit ve ilan aşamasına geçileceğini söyledi.
MGK KARARINDAN SONRA 6 AYLIK SÜRE
Uçum’un açıklamasına göre MGK’nın teyit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından altı aylık başvuru süreci başlayacak. Kanun kapsamında olduğunu düşünenlerin ilgili mercilere başvurabileceğini belirten Uçum, başvuruların dosya bazında değerlendirileceğini ve otomatik bir yararlanma mekanizmasının bulunmadığını vurguladı.
Kanunun metni de uygulamanın MGK’nın teyit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra işlemesini öngörüyor.
ÖCALAN’IN STATÜSÜ İÇİN NE DEDİ?
Abdullah Öcalan’ın statüsüne ilişkin soruları da yanıtlayan Uçum, süreçte yürütülen temasların hukuki statü değişikliği anlamına gelmediğini savundu. Uçum, Öcalan’ın hükümlü statüsünün ortadan kalktığı ya da fiilen serbest bırakıldığı sonucunun çıkarılamayacağını söyledi.
SELAHATTİN DEMİRTAŞ BAŞVURABİLİR Mİ?
Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın 7595 sayılı Kanun’dan yararlanıp yararlanamayacağı da Uçum’a soruldu.
Uçum, başvuru döneminin başlaması halinde Demirtaş’ın başvurmasının önünde engel bulunmadığını söyledi. Bunun otomatik olarak kanundan yararlanacağı anlamına gelmediğini belirten Uçum, örgüt, kişi, suç ve istisnalar bakımından değerlendirmeyi ilgili yargı merciinin yapacağını ifade etti.
“BAŞKA TERÖR ÖRGÜTLERİNE GENİŞLETİLEMEZ”
7595 sayılı Kanun’un kapsamının başka örgütlere genişletilip genişletilemeyeceği konusunda da konuşan Uçum, düzenlemenin özel ve geçici nitelikte olduğunu belirtti.
Kanunun PKK/KCK ve bağlantılı oluşumlara yönelik olduğunu söyleyen Uçum, bunun FETÖ veya diğer terör örgütleri için emsal teşkil etmeyeceği görüşünü dile getirdi. Kanunun yayımlanan metninde de kapsam PKK/KCK ve bağlantılı oluşumlar üzerinden tanımlanıyor.
YENİ İNFAZ DÜZENLEMESİ GÜNDEMDE
Uçum, 7595 sayılı Kanun’dan bağımsız olarak genel infaz hukukuna ilişkin yeni bir çalışma yürütüldüğünü de açıkladı. Çalışmanın “genel af” olmadığını söyleyen Uçum, infaz hukukuna reformcu bir yaklaşımla yeni bir düzenlemenin gündeme getirileceğini ifade etti. Teknik ayrıntıların henüz kesinleşmediğini belirten Uçum, yaklaşımı “Mahkûmlar için adil, mağdurlar için tatminkâr bir infaz sistemi” sözleriyle anlattı.
DEM PARTİ’YE “DİL VE ÜSLUP” ELEŞTİRİSİ
Uçum, DEM Parti’nin süreçteki yaklaşımını değerlendirirken partinin bütününü aynı şekilde değerlendirmenin doğru olmayacağını söyledi. Sürece katkı sağlamaya çalışan yöneticilerin bulunduğunu belirten Uçum, bazı söylem ve uygulamalara ise eleştiri yöneltti. Demokratikleşme ve yeni anayasa tartışmalarının yalnızca mevcut sürecin taraflarının değil, bütün siyasi partilerin, sivil toplumun ve toplumun tamamının meselesi olduğunu ifade etti.
MEDYAYA SÜRECİ TAKİP ETME ÇAĞRISI
Uçum, basının 7595 sayılı Kanun’un yalnızca teklif ve kabul sürecini değil, uygulama aşamalarını da takip etmesi gerektiğini söyledi. Tespit süreci, MGK’nın teyit kararı, başvurular ve dosya bazında verilecek yargı kararlarının kamuoyuna doğru aktarılmasının önem taşıdığını belirten Uçum, bundan sonraki aşamanın kanunun fiilî uygulanması olacağını ifade etti.