Kayseri'nin Sarıoğlan ilçesine bağlı Palas Mahallesi'nde yaşayan kadınlar, yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte geleneksel çamur tandır üretimine başlıyor. Özel killi toprağı keçi kılıyla karıştırarak hazırladıkları çamurdan 15 ila 20 günde tamamladıkları tandırlarla hem yüzyıllardır süregelen geleneği yaşatıyor hem de aile bütçesine katkı sağlıyor.
Nesilden nesile aktarılan gelenek! Tandırlar kadınların emeğiyle şekilleniyor
Kayseri'de yaşayan kadınlar, nesilden nesile aktarılan yöntemlerle ürettikleri geleneksel çamur tandırlarla hem kültürel mirası yaşatıyor hem de aile bütçesine katkı sağlıyor.
Tandır üreten kadınlardan 56 yaşındaki Gülten Coşkun, tandır yapmayı babaannesinden öğrendiğini, evlendikten sonra da bu işi sürdürdüğünü söyledi. Tandır ekmeğinin lezzetinin farklı olduğunu ifade eden Coşkun, "Bunu yiyen, marketlerde satılan ekmekleri yiyemez." dedi.
Halasıyla tandır yapıp sattıklarını anlatan Coşkun, özel killi toprağa sağlam olması için keçi kılı kattıklarını, sulandırarak çamur haline getirdikleri toprağı bir hafta boyunca ayaklarıyla çiğnediklerini belirtti.
Çamura şekil vererek her gün tandırın bir katını yaptıklarını ve "nü taşı" adı verilen taşlarla yüzeyini düzelttiklerini dile getiren Coşkun, "Tandırın içi düz olacak. Düz olunca ekmek güzel pişer." diye konuştu.
Tandır yapımını köylerinde 10-15 kişinin bildiğini, gençlerin ise buna ilgi göstermediğini anlatan Coşkun, yaptıkları tandırların uzun yıllar kullanılabildiğine dikkati çekti.
Coşkun, tandır yapmanın zahmetli olduğunu söyleyerek, "İşimiz, inşaat işçisinden zor. İnşaat işçisi bizim gibi çok fazla uğraşmıyor. Kayseri'den, çevresinden, her yerden tandır almaya gelirler. Yaptığım tandırlar uzun ömürlü" ifadelerini kullandı.
Yaptığım tandırı 20 yıl kullandım. Küçük tandırları 4-5 bin liraya, büyükleri ise 7 bin liraya satıyoruz." ifadelerini kullandı.
Coşkun, tandır üretimi için yaz mevsimini tercih ettiklerini, eylüle kadar yaklaşık 15 tandır yaptıklarını ve her birinin yaklaşık 200 kilogram ağırlığında olduğunu kaydetti.
Tandırlarla aile bütçesine katkı sağladıklarını anlatan Coşkun, "Ev ekonomisine katkımız oluyor, kendimize harcıyoruz, torunlarımıza para veriyoruz." dedi.
Tandırda ekmek yapan Rukiye Uzun ise tandırda pişen ekmeğin çok lezzetli olduğunu belirterek, 3 haftada bir pişirdiği tandır ekmeğini buzlukta saklayarak tükettiklerini söyledi.
Sabah erkenden kalkarak tandır ateşini yaktığını dile getiren Uzun, çocukluğundan bu yana bildiği lezzeti yapmayı sürdürdüğünü kaydetti.