Türkiye’de milyonlarca araç sahibini doğrudan ilgilendiren araç muayene sisteminde yeni dönemin ayrıntıları belli olmaya başladı. 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye genelindeki araç muayene hizmetlerini üstlenecek Turka, 81 ilde uygulanacak yeni sistemin ilk örneğini İstanbul’da görücüye çıkardı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun katılımıyla düzenlenen “Örnek Araç Muayene Merkezi Tanıtım Programı”nda, yapay zeka destekli sistemlerden robotik teknolojilere, üç boyutlu görüntülemeden dijital raporlamaya kadar birçok yenilik gerçek araçlar üzerinde gösterildi.
İLK ÖRNEK MERKEZ İSTANBUL’DA AÇILDI
Yeni dönemin örnek araç muayene merkezi İstanbul Arnavutköy’de kuruldu. Yaklaşık 2 bin 500 metrekare kapalı alana sahip merkezde 5 muayene kanalı bulunuyor.
Merkez, yalnızca araç muayenesi yapmak amacıyla değil, 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye'nin 81 ilinde kullanılacak sistemlerin test edilmesi ve geliştirilmesi amacıyla da faaliyet gösterecek.
Ağır vasıtalar ve binek otomobiller dahil olmak üzere tüm araç türlerine hizmet verebilecek şekilde tasarlanan merkez, Turka’nın Türkiye genelinde kuracağı istasyonların teknoloji, ekipman ve operasyon modelinin şekillendirileceği ana merkezlerden biri olacak.
YAPAY ZEKA ARAÇLARI KONTROL EDECEK
Yeni dönemin en dikkat çeken değişikliklerinden biri yapay zekanın araç muayene sürecinde aktif olarak kullanılacak olması.
Yeni nesil istasyonlarda yapay zeka destekli görüntü işleme sistemleri, çok noktalı yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer tabanlı ölçüm ve tarama sistemleri, sensör teknolojileri, gerçek zamanlı veri analitiği ve otomasyon altyapıları kullanılacak.
Sistemler aracın birçok noktasını otomatik olarak inceleyebilecek.
Yapay zeka ve görüntü işleme teknolojileri; plaka ve araç tipinin belirlenmesinden araç karoserinin kontrolüne, aracın altındaki kusurların tespitinden lastiklerin incelenmesine ve araç boyutlarının ölçülmesine kadar birçok aşamada görev yapacak.
ARAÇ ALTI VE KAROSER DİJİTAL OLARAK TARANACAK
Yeni sistemde araçların yalnızca klasik yöntemlerle kontrol edilmesi yerine dijital tarama teknolojilerinden de yararlanılacak.
Araç altı ve karoseri yüksek çözünürlüklü sistemlerle taranırken elde edilen görüntüler ve veriler muayene sonuçlarına dahil edilecek.
Fren ve süspansiyon testlerinin yanı sıra lastik kontrolleri ve çeşitli ölçümler de dijital sistemlerle gerçekleştirilecek.
Muayenenin her aşamasında elde edilen veriler, görsel kanıtlarıyla birlikte dijital rapora aktarılacak ve ana araç muayene sistemlerine anlık olarak gönderilecek.
Böylece teknisyen tarafından gerçekleştirilen kontroller de görüntü ve ölçüm verileriyle desteklenecek.
MUAYENE SÜRESİNİN KISALMASI HEDEFLENİYOR
Yeni sistemle araç sahiplerinin en fazla şikayet ettiği konulardan biri olan bekleme sürelerinin de azaltılması hedefleniyor.
Randevu alınmasından aracın muayeneden çıkmasına kadar geçen sürecin dijital altyapıyla hızlandırılması planlanıyor.
Aynı zamanda Türkiye’nin farklı bölgelerindeki araç muayene istasyonları arasında uygulama farklılıklarının azaltılması ve 81 ilde aynı standartta hizmet verilmesi amaçlanıyor.
ARAÇ SAHİBİ MUAYENEYİ ANLIK TAKİP EDECEK
Yeni dönemde araç sahipleri de muayene sürecini dijital ortamdan takip edebilecek.
Vatandaşlar, randevu aşamasından muayene raporunun hazırlanmasına kadar aracının hangi aşamada bulunduğunu mobil uygulama üzerinden görebilecek.
İstasyonlardaki dijital ekranlardan da muayene süreci takip edilebilecek.
Muayene tamamlandıktan sonra sonuçlara dijital ortamdan ulaşılabilecek.
81 İLDE UYGULANMADAN ÖNCE BURADA DENENECEK
İstanbul’daki örnek merkez, Türkiye genelindeki araç muayene sisteminin adeta test üssü olarak kullanılacak.
Yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde burada denenecek. Farklı ekipmanların karşılaştırmaları yapılacak, yazılım güncellemeleri test edilecek ve operasyonel süreçlerin sorunsuz çalışıp çalışmadığı kontrol edilecek.
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda sistemlerde gerekli değişiklikler yapılacak ve ortaya çıkan model 81 ildeki araç muayene merkezlerine aktarılacak.
PERSONEL DE BURADA EĞİTİLECEK
Örnek merkez aynı zamanda eğitim ve AR-GE üssü olarak görev yapacak.
Türkiye’nin farklı şehirlerindeki araç muayene merkezlerinde çalışacak personel, teorik eğitimlerini tamamladıktan sonra İstanbul’daki merkezde gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim görecek.
Kamu kurumları ve denetim otoriteleri de merkezi ziyaret ederek yeni sistemi ve kullanılan teknolojileri yerinde inceleyebilecek.
3 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM PROGRAMI
Turka Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, araç muayenesinde başlayacak yeni dönemin yalnızca işletmeci değişikliği olmadığını, büyük çaplı bir dönüşüm programı yürüttüklerini belirtti.
Gelecek 20 yıllık süreçte 81 ilde milyonlarca araca hizmet verecek büyük bir altyapının sorumluluğunu üstleneceklerini ifade eden Ezer, yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı planladıklarını açıkladı.
Ezer, teknolojinin yanı sıra çalışanları, fiziki altyapıyı ve araç sahibi deneyimini birlikte ele alan yeni bir sistem kurduklarını söyledi.
“15 AĞUSTOS 2027’DE DEVREYE ALACAĞIZ”
İstanbul’da tanıtılan merkezin yeni sistemin gerçek çalışma koşullarında hazırlanmasına imkan sağlayacağını belirten Ezer, şu ifadeleri kullandı:
“Burada test edeceğimiz teknolojileri, geliştireceğimiz süreçleri ve oluşturacağımız standartları 81 ildeki araç muayene merkezlerimize taşıyacağız. Hedefimiz, hizmeti devraldığımız ilk günden itibaren kesintisiz, güvenilir, yüksek standartlarda ve güçlü bir teknoloji altyapısıyla araç muayene hizmeti sunmak.”
TÜRKİYE’DE 35 MİLYONA YAKIN ARAÇ VAR
Turka Yönetim Kurulu Üyesi Serhan Salman ise Türkiye’deki araç sayısındaki büyük artışa dikkat çekti.
Türkiye’de 2007 yılında yaklaşık 10 milyon araç bulunduğunu belirten Salman, bugün bu rakamın 35 milyona yaklaştığını söyledi.
Türkiye genelinde yılda yaklaşık 16 milyon aracın muayeneden geçtiğini aktaran Salman, önümüzdeki 20 yıllık süreç için araç sayısındaki artış ve teknolojik gelişmeler dikkate alınarak planlama yaptıklarını ifade etti.
249 İSTASYON KURULACAK
Yeni dönemde Türkiye genelinde oldukça geniş bir araç muayene ağı kurulacak.
Salman’ın verdiği bilgiye göre Turka, hizmete 249 sabit araç muayene istasyonu ve 100’ün üzerinde mobil istasyon grubuyla başlayacak.
İlk aşamada yaklaşık 900 muayene kanalının hizmet vermesi planlanıyor.
İhtiyaç doğrultusunda ilerleyen yıllarda bu kapasite artırılabilecek.
Salman, 5’er yıllık dönemlerde araç yoğunluğu ve ihtiyaçlara göre kanal ve istasyon sayılarının artırılabileceğini bildirdi.
DÜNYADAKİ SON TEKNOLOJİLER İNCELENDİ
Yeni sistem için hazırlıkların yaklaşık 1,5 yıl önce başladığını aktaran Salman, bu süreçte dünyanın farklı bölgelerindeki araç muayene sistemlerini incelediklerini ve uluslararası fuarlara katıldıklarını anlattı.
Yeni istasyonlarda dünyada kullanılan son teknolojilerin Türkiye’nin ihtiyaçlarına göre uyarlanması hedefleniyor.
Yapay zeka destekli sistemlerin yanı sıra robotik teknolojiler, üç boyutlu görüntüleme, büyük veri analitiği ve bulut teknolojileri yeni araç muayene altyapısının parçaları olacak.
İSTASYONLARA AFETLERDE YENİ GÖREV
Yeni araç muayene istasyonlarının yalnızca otomobillerin kontrol edildiği alanlar olması planlanmıyor.
Tesislerin afet ve acil durumlarda çok amaçlı kullanılabilmesine yönelik de hazırlık yapılıyor.
İstasyonların ihtiyaç halinde toplanma alanı olarak kullanılabilmesi ve sahra hastanesine dönüştürülebilecek altyapıya sahip olması planlanıyor.
Ayrıca ilgili kamu kurumlarıyla yapılacak çalışmalar kapsamında yangın ve benzeri acil durumlarda ilk desteğin sağlanabileceği altyapının oluşturulması hedefleniyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ VE SIFIR ATIK
Yeni nesil araç muayene istasyonlarında çevre dostu uygulamalar da devreye alınacak.
Tesislerin yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanması ve mümkün olduğunca kendi enerji ihtiyacını karşılayabilen yapılara dönüştürülmesi planlanıyor.
Sıfır atık prensibi doğrultusunda kağıt kullanımının azaltılması ve işlemlerin büyük bölümünün dijital ortama taşınması da hedefler arasında bulunuyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN PİLLERİ İÇİN DE HAZIRLIK
Türkiye’de elektrikli araç sayısının hızla artması nedeniyle yeni sistem bu araçlara yönelik gelecekte yapılabilecek farklı kontrollere de hazırlanıyor.
Far, fren ve karoser gibi mevcut muayene kalemleri elektrikli araçlarda da uygulanırken, ilerleyen yıllarda özellikle batarya sağlığına yönelik yeni kontrollerin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Dünyada elektrikli araç bataryalarının muayenesine ilişkin standartların gelişimi yakından takip edilecek. Gerekli teknik ve yasal altyapının oluşmasının ardından Turka istasyonlarının bu kontrolleri de gerçekleştirebilecek şekilde hazırlanması planlanıyor.
ARAÇ MUAYENESİNDE YENİ DÖNEM 15 AĞUSTOS 2027’DE
Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde kapsamlı değişimin başlangıç tarihi 15 Ağustos 2027 olacak.
Yeni dönemde 249 sabit istasyon, 100’ün üzerinde mobil istasyon grubu ve yaklaşık 900 muayene kanalıyla hizmet verilmesi planlanırken; yapay zeka, robotik sistemler, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer tarama, dijital raporlama ve mobil takip gibi teknolojiler araç muayenesinin önemli parçaları haline gelecek.
İstanbul’da açılan örnek merkezde yapılacak test ve geliştirmelerin ardından oluşturulan standartlar Türkiye’nin 81 ilindeki araç muayene merkezlerine taşınacak.