Akaryakıt fiyatları arttı, eşel mobil gündeme geldi

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Körfez bölgesinde artan savaş riski, küresel petrol piyasalarında sert yükselişe yol açtı. Petrol fiyatlarındaki artış, akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansıdı.

Yarından itibaren geçerli olmak üzere motorine yüzde 10,5 oranında zam yapıldı. Son artışla birlikte motorin fiyatı 70 lira seviyesine yaklaştı.

ZAMLAR ENFLASYONU ETKİLİYOR

Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ulaştırma ve üretim maliyetleri üzerinden enflasyon oranı üzerinde de baskı oluşturuyor. Bu durum, dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla geçmiş yıllarda uygulanan eşel mobil sistemini yeniden gündeme taşıdı.

EŞEL MOBİL YENİDEN MASADA

Bloomberg’in haberine göre, petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerin ardından eşel mobil sistemi tekrar masaya yatırıldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başlatılan etki analizi çalışmasının sonuçlarına göre bu hafta içinde karar verilmesi bekleniyor. Artışların tüketiciye doğrudan yansımaması için devletin vergi gelirinden feragat edebileceği belirtiliyor.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkisini azaltmak amacıyla uygulanıyor. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışlarına bağlı olarak oluşacak zamların, Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanması esasına dayanıyor.

Örneğin motorin fiyatı vergiler hariç 20 kuruş arttığında, aynı tutarda ÖTV indirimi yapılarak pompa fiyatının sabit kalması sağlanıyor. Fiyatların düşmesi durumunda ise önce ÖTV artırılarak vazgeçilen vergi telafi ediliyor.

Bu sistemle devlet, tüketiciyi ani fiyat artışlarından korurken dezenflasyon sürecine destek sağlamış oluyor.

2021’DE KALDIRILMIŞTI

Türkiye’de uygulanan eşel mobil sistemi, 2021 yılının son çeyreğinde artan döviz kuru ve maliyet baskıları nedeniyle kaldırılmıştı.

Petrol fiyatlarının yeniden sert yükselişe geçmesiyle birlikte sistemin tekrar devreye alınıp alınmayacağı piyasalar ve tüketiciler tarafından yakından takip ediliyor.