Dünyada tarım destekleri rekor kırdı! Rakam 950 milyar doları geçti

Küresel tarım sektörü, iklim değişikliği, aşırı hava olayları, jeopolitik gerilimler ve ekonomik belirsizliklerle mücadele ederken, hükümetlerin çiftçilere ve tarımsal faaliyetlere sağladığı destekler tarihi seviyeye ulaştı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) raporuna göre, 2025 yılında dünya genelinde tarıma verilen toplam destek 950 milyar doları aştı.

TARIM DESTEKLERİNDE TARİHİ REKOR

OECD'nin "Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi" raporunda, küresel tarım sektörünün giderek artan ekonomik ve çevresel risklerle karşı karşıya olduğu vurgulandı. Mısır ve Peru'nun ilk kez dahil edildiği, toplam 56 ülkeyi kapsayan raporda tarımsal desteklerin 2025 yılında yeni bir zirveye ulaştığı belirtildi.

Tarımsal desteklerin üretim değerine oranı, 2023 yılında yüzde 17,6 seviyesindeyken 2025'te yüzde 19,1'e yükseldi. Böylece uzun yıllardır düşüş eğiliminde olan destek oranı yeniden artışa geçti.

ÇİFTÇİLERE YILLIK 661 MİLYAR DOLAR DESTEK

Rapora göre, 2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan desteklerin yıllık ortalaması 661 milyar dolar oldu. Ancak desteklerin ülkeler arasındaki dağılımında önemli farklılıklar görüldü.

Gelişmekte olan ekonomilerde piyasa fiyatlarını etkileyen destekleme politikaları öne çıkarken, OECD ülkelerinde doğal afetler nedeniyle yapılan olağanüstü bütçe ödemelerinin ağırlığı arttı.

TARIMSAL DESTEKLER GIDA FİYATLARINI DA ETKİLİYOR

OECD, bazı destekleme politikalarının tarım ürünlerinin iç piyasa fiyatlarını uluslararası fiyatların üzerine çıkardığına dikkat çekti. Bu durumun tüketicilerin satın alma gücünü olumsuz etkileyebildiği belirtildi.

Raporda, 2023-2025 döneminde tarıma sağlanan toplam desteklerin yaklaşık yarısının üretim ve ticaret üzerinde bozucu etki oluşturma potansiyeli yüksek yöntemlerden oluştuğu ifade edildi.

TARIMSAL ALTYAPIYA 118 MİLYAR DOLAR

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından altyapı, araştırma-geliştirme ve inovasyon yatırımlarının önemine dikkat çekilen raporda, bu alanları kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu harcamalarının 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar olduğu kaydedildi. Ancak mevcut yatırımların tarım sektörünün dönüşüm ihtiyacını karşılamakta yetersiz kaldığı vurgulandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ TARIMI DA ETKİLEDİ

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının tarımsal girdiler ve dolaylı olarak tarım ürünleri piyasaları üzerinde ilave baskı oluşturduğu belirtildi. Aşırı hava olayları ve doğal afetlerin de tarım sektöründeki riskleri artırdığına dikkat çekildi.

2025-2026 döneminde ülkelerin doğal afetler ve aşırı hava olaylarına karşı 30'dan fazla acil politika müdahalesinde bulunduğu aktarıldı.

OECD'DEN TARIM DESTEKLERİ İÇİN ÖNEMLİ ÇAĞRI

OECD, tarımsal desteklerin yalnızca üretimi artırmaya yönelik değil, sektörün uzun vadeli dayanıklılığını güçlendirecek şekilde düzenlenmesi gerektiğini bildirdi.

Raporda, özellikle tarımsal altyapı, inovasyon, bilgi sistemleri ve risk yönetimi yatırımlarının artırılması önerildi.

Destekleme politikalarının çevresel hedeflerle daha güçlü biçimde ilişkilendirilmesi ve çiftçilerin değişen iklim ile piyasa koşullarına uyum sağlamasına yardımcı olacak uygulamalara öncelik verilmesi gerektiği vurgulandı.