Asırlık zanaat! Konya’da dededen toruna sedir katranı üretimi
Konya’da yaklaşık 100 yıllık katran ustalığı dededen toruna aktarılıyor. Mevlana Meydanı çevresindeki dükkanda üretilen sedir katranı, geleneksel yöntemlerle hazırlanarak hem hayvancılıkta hem de insanlar tarafından şifa amacıyla kullanılıyor.
15
Konya’da unutulmaya yüz tutmuş geleneksel zanaatlerden biri olan katran ustalığı, dededen toruna aktarılarak yaşatılmaya devam ediyor. Mevlana Meydanı çevresinde yaklaşık 65 yıldır katrancılık yapan ve “katrancı baba” olarak tanınan Nafiz Ünalacak (80), sağlık sorunları nedeniyle mesleği oğlu Tevfik Ünalacak’a (44) devretti. Ancak Ünalacak, dükkânda fahri olarak destek vermeyi sürdürüyor.
Sedir ağacının özünden geleneksel yöntemlerle elde edilen sedir katranı, doğal yapısı ve kullanım alanlarıyla dikkat çekiyor. Ünalacak ailesi, asırlık bu mesleği ayakta tutarak hem kültürel mirası koruyor hem de insanlara fayda sağlamayı amaçlıyor.
25
“SEDİR KATRANI AKCİĞERE VE NEFES DARLIĞINA FAYDALI”
Mesleğe yaklaşık 15 yaşında başladığını anlatan Nafiz Ünalacak, katranın geçmişten bugüne birçok alanda kullanıldığını söyledi. Ünalacak, “Rahatsızlanınca ameliyat geçirdim ve dükkânı oğluma devrettim. Ben de burada ona yardımcı oluyorum. Katran eskiden sanayide çok kullanılırdı. Şimdi daha çok hayvancılıkta ve sedir katranı olarak insanlar için tercih ediliyor. Akciğere, nefes darlığına ve bazı iç hastalıklarına faydalı olduğu söyleniyor. Faydasını görenler birbirine tavsiye ederek geliyor” dedi.
Hayvancılıkta kullanılan katranın özellikle koyun, kuzu, inek ve danalarda şap hastalığı, yara ve berelerde tercih edildiğini belirten Ünalacak, doğal ürünlere ilginin son yıllarda arttığını ifade etti.
35
MEŞAKKATLİ ÜRETİM SÜRECİ
Sedir katranının üretim sürecinin oldukça zahmetli olduğunu vurgulayan Tevfik Ünalacak ise sedir ağacının gövdesinden alınan parçaların, sızdırma yöntemiyle katrana dönüştürüldüğünü anlattı.
Ünalacak, “Ağaç parçaları çukur içine yerleştiriliyor, üzeri kapatılıyor ve ateş yakılıyor. Isıyla birlikte ağaç özünü bırakıyor. Bu, tamamen eski usul bir yöntem. Katran acıdır ama acının faydası vardır. Cilt ve saç sağlığı için de çok tercih ediliyor. Saç dökülmelerine neden olan mantar ve benzeri sorunlara karşı etkili olduğu söyleniyor” ifadelerini kullandı.
45
100 YILLIK MESLEK YAŞATILIYOR
Sedir katranının küçük şişelerde 200 liradan satıldığını belirten Ünalacak, çam katranının da hayvanlar ve insanlar için ağrı ve sızılarda kullanıldığını aktardı. Dükkanlarında kantaron yağı, hint yağı ve lavanta yağı gibi doğal ürünlerin de yer aldığını söyleyen Ünalacak, “Dedemden babama, babamdan bana kalan bu mesleği sürdürmek istiyoruz. İnsanlara faydalı olan ürünleri sunmaya devam edeceğiz” dedi.
55
Yaklaşık 100 yıllık katran ustalığı, Konya’da geleneksel üretim anlayışıyla yaşatılmaya devam ediyor.
Kaynak:İHA
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.