Konya Havzası için kritik araştırma! Obrukların nerede oluşacağına ışık tutacak

Konya Havzası’nda artarak devam eden obruk tehlikesine ilişkin kapsamlı bir araştırma, bölgedeki riskin boyutlarına ve obrukların oluşum dinamiklerine önemli ölçüde ışık tuttu.

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Esra Tunçel Gökkaya’nın, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Ergin Gökkaya ve İspanya Zaragoza Üniversitesi’nden Prof. Francisco Gutiérrez-Santolalla ile birlikte yürüttüğü çalışma, uluslararası Q1 kategorisindeki Engineering Geology dergisinde yayımlandı.

KONYA HAVZASI'NDAKİ OBRUKLAR TEK TEK İNCELENDİ

Yaklaşık 50 bin kilometrekarelik Konya Havzası üzerinde gerçekleştirilen araştırmada, bölgede geçmişten günümüze meydana gelen obrukların kapsamlı bir envanteri çıkarıldı.

Çalışmada farklı dönemlere ait hava fotoğrafları, uydu görüntüleri, haritalar ve arazi verileri bir arada değerlendirilerek obrukların konumları, oluşum zamanları ve fiziksel özellikleri incelendi.

Araştırmayla birlikte, obrukların hangi bölgelerde ve hangi koşullarda oluştuğu, zaman içerisinde oluşum sıklığının nasıl değiştiği ve bu oluşumlarda jeolojik, hidrojeolojik ve insan kaynaklı faktörlerin nasıl rol oynadığı ortaya konulmaya çalışıldı.

RİSKLİ BÖLGELERİN ÖNCEDEN BELİRLENMESİNE KATKI SAĞLAYACAK

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise obruk tehlikesinin yalnızca mevcut oluşumlar üzerinden değil, zaman içerisindeki değişimiyle birlikte değerlendirilmesi oldu.

Elde edilen verilerin, gelecekte obruk oluşma ihtimali yüksek alanların önceden belirlenmesine, güvenli arazi kullanımının planlanmasına ve özellikle yapılaşma kararlarının bilimsel verilere göre şekillendirilmesine katkı sağlayabileceği belirtildi.

Bunun yanı sıra riskli bölgelerde yapılacak ayrıntılı jeoteknik çalışmalar, yapıların obruk tehlikesine karşı daha güvenli tasarlanması ve kritik altyapıların korunması açısından da araştırmanın önemli bir kaynak oluşturabileceği ifade edildi.

ÇALIŞMA TOPLUM GÜVENLİĞİNE IŞIK TUTACAK

BŞEÜ Rektörü Prof. Dr. Zafer Asım Kaplancıklı, çalışmanın yalnızca akademik açıdan değil, toplum güvenliği ve afet risklerinin azaltılması açısından da önemli sonuçlar taşıdığını belirtti. Kaplancıklı, bilimsel çalışmaların yalnızca akademik yayınlarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayarak, elde edilen bilgilerin toplum güvenliğine ve afet risklerinin azaltılmasına yönelik karar süreçlerine aktarılmasının önemine dikkat çekti.

KONYA KAPALI HAVZASI’NDA 739 OBRUK BULUNUYOR

AFAD’ın Obruk Duyarlılık Haritası çalışmasının Ağustos 2026’da güncellenen verilerine göre, Konya Kapalı Havzası’nda 739 obruk bulunurken, bunların 702’si Konya sınırları içerisinde yer alıyor. Konya’daki obrukların 380’i kuyu tipi olarak sınıflandırılırken, en yoğun bölge 534 obruğun kayda geçtiği Karapınar oldu. Obruklar ayrıca Cihanbeyli, Çumra, Karatay, Akören, Selçuklu, Çeltik, Sarayönü, Kadınhanı, Altınekin, Ilgın ve Ereğli ilçelerinde de tespit edildi.

Bu nedenle araştırmanın, Konya Havzası'ndaki obruk riskinin daha doğru anlaşılması ve gelecekteki mühendislik, arazi kullanım ve planlama çalışmalarına bilimsel altyapı oluşturması bekleniyor.