Konya’da kazanlar kaynıyor! Bu lezzetin eşi yok

Konya’nın Toros Dağları eteklerinde bulunan, üzüm bağları ve geleneksel üretim kültürüyle tanınan Hadim ilçesinde pekmez mesaisi devam ediyor. İlçeye bağlı Dedemli Mahallesi’nde bağlardan toplanan üzümler, kuşaktan kuşağa aktarılan yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Odun ateşinin başında saatlerce süren zahmetli çalışma, hem yöresel lezzeti hem de geçmişten gelen önemli bir kültürel mirası yaşatıyor.

Dedemli'den gelen görüntüler geleneksel pekmez üretiminin ne kadar büyük emek istediğini bütün ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.

HADİM’DE PEKMEZ KAZANLARI KAYNAMAYA DEVAM EDİYOR

Mahallenin taş döşeli avlusunda, odunların üzerine yerleştirilen büyük kazanlardan yükselen buhar, pekmez yapımının en dikkat çekici görüntülerini oluşturuyor. Bir yanda kazanların altındaki ateşi besleyen odunlar, diğer yanda saatlerce kaynatılarak koyulaştırılan üzüm şırası bulunuyor. Altın sarısından kehribar tonlarına uzanan renkleriyle dikkat çeken pekmez, yoğun kıvamıyla uzun süren emeğin karşılığını gözler önüne seriyor. Dedemli'nin eski taş ve kerpiç yapılarıyla çevrili avlusunda sürdürülen bu üretim, modern tesislerden farklı olarak geleneksel köy yaşantısının izlerini taşıyor.

BİR KAZAN PEKMEZİN ARDINDA SAATLER SÜREN EMEK VAR

Hadim ve çevresinde üzüm pekmezi yapımı, bağ bozumu döneminde toplanan üzümlerin hazırlanmasıyla başlıyor. Öncelikle olgunlaşan üzümler toplanıyor, ayıklanıyor ve ezilerek suları çıkarılıyor. Elde edilen üzüm suyuna şıra adı veriliyor. Geleneksel tatlı pekmez üretiminde şıranın asitliğini azaltmak ve tortuların çökelmesini sağlamak amacıyla gıdaya uygun pekmez toprağı kullanılabiliyor. Dinlendirilen ve durultulan şıra, tortusundan ayrıldıktan sonra büyük kazanlara alınıyor. Odun ateşinde kaynatılan şıra, suyunun önemli bölümünü kaybederek giderek koyulaşıyor. Kaynama sırasında oluşan köpükler uzaklaştırılıyor ve kıvamı takip ediliyor. İstenen yoğunluğa ulaşan pekmez, soğutulduktan sonra kaplara dolduruluyor ve tüketilmek üzere saklanıyor.

Ateşin köz haline gelmiş odunları, kazanlardan yükselen yoğun buhar ve kepçeden akıtılan pekmez, geleneksel üretimin zahmetini yansıtıyor.

HADİM, TÜRKİYE'NİN ÖNEMLİ ÜZÜM ÜRETİM MERKEZLERİNDEN

Hadim'i özel kılan yalnızca geleneksel pekmezi değil, aynı zamanda üzüm yetiştiriciliğindeki güçlü üretim potansiyeli. Torosların yamaçlarında yer alan ilçe, farklı rakımlardaki bağ alanları ve yöreye özgü üzüm çeşitleriyle Konya'nın önde gelen bağcılık merkezleri arasında bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığının 2025 yılı Konya Tarımsal Yatırım Rehberi'nde de Hadim, Bozkır ve Güneysınır ilçeleri bağcılık potansiyeli bakımından öne çıkarılıyor. Bölgede Keçimen, Göğüzümü ve Hesebali gibi ticari değeri yüksek yerel çeşitlerin yetiştirildiği belirtiliyor.

GELENEKSEL HADİM PEKMEZİNE TÜRKİYE'NİN FARKLI İLLERİNDEN İLGİ GÖRÜYOR

Hadim ve Aladağ bölgesinde üretilen üzüm pekmezi, kendine özgü aroması ve geleneksel hazırlanış biçimiyle Konya dışındaki tüketicilerin de ilgisini çekiyor. Yörede yetiştirilen üzümlerden elde edilen pekmez, kahvaltı sofralarında tüketilmesinin yanı sıra çeşitli geleneksel yiyeceklerin hazırlanmasında da kullanılıyor. Özellikle ev yapımı ve geleneksel yöntemlerle hazırlanmış yöresel ürünlere ilgi gösteren tüketiciler için Hadim pekmezi, bölgenin öne çıkan lezzetleri arasında bulunuyor.

DEDEMLİ'DE KAYNAYAN KAZANLAR BİR KÜLTÜRÜ YAŞATIYOR

Kazanların altında yanan odunlar, çevreye yayılan buhar, kıvam alan pekmez ve üretime emek veren insanların görüntüleri, Anadolu'nun eski üretim kültürünü bugüne taşıyor. Bağlarda başlayan yolculuk, kazan başında sürdürülen saatlerce çalışmanın ardından sofralarda sona eriyor. Dedemli'de kaynayan her kazan, Hadim'in üzüm yetiştiriciliğindeki birikimini ve yöre halkının emeğini yaşatmaya devam ediyor.