Konya’daki kemikler tarihe ışık tuttu! Selçuklu Sultanları yeniden hayat buldu
Konya’daki Alaeddin Camii’nde bulunan türbeden çıkarılan kemikler, Selçuklu sultanlarının sırlarını aydınlattı. DNA ve antropoloji incelemeleriyle 17 hanedan üyesinin fiziksel görünümleri yeniden oluşturulurken, ölüm nedenleri de belirlendi.
Anadolu Selçuklu Devleti’nin hükümdarları, yüzyıllar sonra bilim sayesinde yeniden hayat buldu. Konya’da bulunan Alaeddin Camii avlusundaki hanedan türbesinden çıkarılan kemik kalıntıları üzerinde yürütülen kapsamlı araştırmalar, Selçuklu sultanlarının yalnızca soy bağlarını ve sağlık geçmişlerini değil, fiziksel özelliklerini de gün yüzüne çıkardı. Bilimsel veriler ışığında hazırlanan 17 silikon heykel, İstanbul’daki Rami Kütüphanesi’nde açılan Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.
6 YIL SÜREN ARAŞTIRMAYLA TARİHE IŞIK TUTULDU
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın onayıyla 2017 yılında başlatılan çalışma, Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mutluhan Taş ve osteoarkeolog Emel Akpolat tarafından yürütüldü. Yaklaşık 6 yıl süren araştırmada, Konya’daki Alaeddin Camii avlusunda bulunan hanedan türbesinden çıkarılan kemik kalıntıları detaylı incelemeye alındı.
Beden bütünlüğü bulunmayan kemikler önce tasnif edildi, ardından anatomik incelemelerle bir araya getirildi. DNA analizleri ve antropolojik değerlendirmeler sayesinde hanedan üyelerinin yüz ve beden özellikleri belirlendi. Çalışmada ayrıca sultanların akrabalık ilişkileri, geçirdikleri hastalıklar ve ölüm nedenlerine ilişkin önemli bilimsel bulgulara ulaşıldı.
2. KILIÇARSLAN'IN BOYU HERKESİ ŞAŞIRTTI
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, Anadolu Selçuklu Devleti'nin önemli hükümdarlarından 2. Kılıçarslan'ın fiziksel özellikleriyle ilgili oldu. Tarihi kaynaklarda kısa boylu olarak tasvir edilen sultanın, kemik kalıntıları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda yaklaşık 1 metre 83 santimetre boyunda olduğu ortaya çıktı. İlerleyen yaşlarında kemik yapısında meydana gelen değişiklikler nedeniyle kamburlaştığı, bu durumun da tarihi anlatımlarda daha kısa boylu olarak algılanmasına yol açtığı değerlendirildi.

BAZI HÜKÜMDARLARIN ÖLÜM NEDENLERİ BELİRLENDİ
Araştırma kapsamında hükümdarların ölüm nedenlerine ilişkin tarihi kaynaklarda yer alan bilgiler de bilimsel verilerle karşılaştırıldı.
Bizans tarihçilerinin 1. Gıyaseddin Keyhüsrev'in bir Bizans şövalyesi tarafından başı kesilerek öldürüldüğüne ilişkin anlatımlarının aksine, kemik incelemelerinde sultanın savaş sırasında aldığı bir darbe sonucu hayatını kaybettiğine işaret eden bulgulara ulaşıldı.
Kösedağ Savaşı'nı kaybeden 2. Gıyaseddin Keyhüsrev'in kafatası yapısında ise romatoid artritle ilişkilendirilen değişiklikler tespit edildi. Genetik incelemelerle hanedan üyeleri arasındaki soy ilişkileri ve bazı kalıtsal rahatsızlıklara ilişkin de önemli veriler elde edildi.
17 HANEDAN ÜYESİ YENİDEN HAYAT BULDU
Yıllar süren bilimsel araştırmaların ardından elde edilen veriler, görsel bir çalışmaya dönüştürüldü. 12'si sultan olmak üzere toplam 17 hanedan üyesinin yüz ve beden özellikleri dikkate alınarak silikon heykelleri hazırlandı.
İstanbul'daki Rami Kütüphanesi'nde açılan Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi'nde ziyaretçilerle buluşan heykeller arasında şu isimler yer aldı:
- 1. Kılıçarslan
- Şahinşah Melikşah
- 1. Rükneddin Mesud
- 2. Kılıçarslan
- 2. Rükneddin Süleyman Şah
- 3. Kılıçarslan
- 1. Gıyaseddin Keyhüsrev
- 1. Alaeddin Keykubat
- 2. Gıyaseddin Keyhüsrev
- 4. Kılıçarslan
- 3. Gıyaseddin Keyhüsrev
- 2. Gıyaseddin Mesud
Konya'daki tarihi türbeden çıkarılan kemiklerle başlayan ve yaklaşık 6 yıl süren araştırma, Anadolu Selçuklu hükümdarlarının yüzyıllar önceki fiziksel görünümlerini bilimsel verilerle yeniden ortaya koydu. Böylece tarih kitaplarında isimleri ve başarılarıyla yer alan sultanlar, bu kez yüzleri ve bedenleriyle ziyaretçilerin karşısına çıktı.

“GERÇEKTEN ETKİLEYİCİ BİR SERGİ”
Sergiyi gezen Oğuzhan Hozat, "Ben sergiyi daha öncesinde televizyonda izledim. Orada bu güzel çalışmayı yapan profesyoneller serginin detaylarını anlatmışlardı. Alaaddin Tepesi'ndeki o mezarlıklardan kemiklerin toplanma aşamaları falan. Benim de zaten tarihe çok ilgim olduğu için program çok ilgimi çekmişti. Ama Konya'ya gitme imkanım yoktu. Daha sonrasında İstanbul'a geldiğini duyunca İstanbul Sarıyer'de ikamet etmekteyim. Sarıyer'e geldiğini duyunca çok heyecanlandım. Kısa sürede buraya gelmek istiyordum. Ama bu hemen mümkün olmadı. Bugüne kısmetmiş. Şu anda da yani serginin başındayım. Kıyafetler oldukça etkileyici. Sultanların yüzleri, balmumu heykelleri çok gerçekçi. Yani birebir yapılmış, yani zaten profesyoneller öyle anlatmıştı. Gerçekten etkileyici bir sergi. Beni derinden etkiledi. Sanki o andaymışım gibi. Kıyafetler ve balmumu heykeller o kadar gerçekçi ki sanki o Selçuklu Dönemi'nde yaşayan bir insanmışım gibi. Selçuklu Sultanları karşımdaymış da onlarla göz göze geliyormuşum gibi bir hissiyat oluşturuyor" dedi.
“TARİH MERAKI OLAN İNSANLARI BURAYA DAVET EDİYORUM”
Sergiyi ziyaret eden 18 yaşındaki üniversite öğrenicisi Muhammed Eren Doğan, "Anadolu Selçuklu Devleti gibi büyük bir devletin hükümdarlarının heykellerinin yapılması, siluetlerinin ortaya çıkartılması zaten büyük bir olay. Ve bunun İstanbul gibi merkezi bir yerde sergilenmesi bizim için çok iyi oldu. Yoksa ben Konya'ya gidecektim. Baktım sergi var, hemen geldim. Yoksa Konya'ya gidiyorduk. Sosyal medyada duydum. Ve zaten benim Türk tarihi ve Türk devletlerine olan merakım çok yüksek. Böyle bir sergi olması beni mutlu etti. 2. Kılıçarslan'ın mumyası çok dikkatimi çekti. Çok güzel yapılmış. Yani dönem kıyafetlerine hepsi çok uygun yapılmış. Yani abartılı bir şey yok. Tam olarak dönemin kıyafetlerine uygun olarak yapılmış. Bunu yapan insanları tebrik ederim. Ben 18 yaşındayım. Bütün tarih merakı olan insanları buraya şahsen davet ediyorum. Çünkü Rami Kütüphanesi de zaten tarihi bir yer. Tarihi dokusu çok güzel korunmuş. Yani tarihle iç içe yürünüyor, zarar verilmiyor. Bu çok büyük bir olay" şeklinde konuştu.
SERGİ 31 ARALIK 2026 TARİHİNE KADAR ÜCRETSİZ OLARAK ZİYARET EDİLEBİLECEK
Anadolu Selçuklu Devleti’nin hükümdarlarını ve tarihi mirasını yakından tanımak isteyenler için hazırlanan Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi, İstanbul’daki Rami Kütüphanesi’nin sergi salonunda ziyaretçilerini ağırlıyor. Konya’dan getirilen eserlerin ve bilimsel çalışmalar sonucunda hazırlanan heykellerin yer aldığı sergi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek.

Kaynak:İHA



Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.