Konya’nın bitmeyen kabusu! Sayıları gün geçtikçe artıyor

Konya Ovası’nda yıllar içerisinde sayıları giderek artan obruklarla ilgili envanter ve haritalama çalışmaları devam ediyor. Son verilere göre Konya Kapalı Havzası genelinde tespit edilen obruk sayısı 740’ın üzerine çıktı.

Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, havzadaki obrukların yaklaşık 700’ünün Konya’da bulunduğunu açıkladı. Karaman’da 25-30, Aksaray’da ise 8-10 civarında obruk bulunduğu belirtildi.

KONYA’DA 600’DEN 700’E ÇIKTI

Obruk sayısındaki artışın dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirten Prof. Dr. Arık, daha önce yapılan envanter çalışmalarında Konya’da yaklaşık 600 obruktan söz edildiğini, günümüzde ise bu rakamın 700 civarına ulaştığını söyledi.

AFAD tarafından yürütülen çalışmaların da devam ettiğini ifade eden Arık, Konya, Karaman ve Aksaray için duyarlılık, Konya için ise tehlike haritasının hazırlanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

KARAPINAR’DA 2020’DEN BU YANA 100 OBRUKLUK ARTIŞ

Obrukların en yoğun görüldüğü bölgelerden Karapınar’daki değişime de dikkat çeken Arık, 2020 yılında bölgede yaklaşık 500 obruk tespit edildiğini, bugün ise sayının 600 civarına ulaştığını ifade etti.

Bu verilere göre yalnızca Karapınar çevresinde birkaç yıl içerisinde yaklaşık 100 obrukluk artış yaşandı.

OBRUKLAR NEDEN OLUŞUYOR?

Prof. Dr. Fetullah Arık, obrukların oluşmasında bölgenin doğal jeolojik yapısının önemli rol oynadığını belirtti.

Suyla temas ettiğinde çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlarda su-kaya etkileşiminin yer altında önce küçük boşluklar, zaman içerisinde ise büyük mağaralar meydana getirebildiğini anlatan Arık, mağara tavanlarının kendi ağırlığını taşıyamayacak hale gelmesiyle çökmelerin ve obrukların oluştuğunu söyledi.

Yer altındaki kırık ve fayların yanı sıra kayaçların gözenekli yapısı ile yer altı suyunun seviyesi ve özelliklerinin de obruk oluşumunda etkili olduğu belirtildi.

YER ALTI SUYUNUN KULLANIMI ÖNEMLİ ETKENLERDEN

Konya Ovası’nda tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için yoğun şekilde yer altı suyuna başvurulması da obruk oluşumunu etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.

Arık, iklim değişikliğine bağlı uzun süreli kuraklık dönemleri ile ani ve yoğun yağışların yer altı su seviyelerinde değişikliklere neden olduğunu belirtti.

Bölgedeki su talebinin yüksek olmasının yer altı su seviyesindeki değişimin temel nedenlerinden biri olduğunu vurgulayan Arık, aşırı su kullanımının da obruk oluşumları açısından önem taşıdığına işaret etti.

DEPREMLER OBRUKLARI TETİKLİYOR MU?

Konya’da merak edilen konulardan biri olan deprem-obruk ilişkisine de değinen Prof. Dr. Arık, fayların yer altında suyun hareket edebileceği süreksizlikler oluşturduğunu söyledi. Faylara bağlı meydana gelen depremlerin bazı durumlarda çökmeleri tetikleyebildiğini belirten Arık, dünyanın farklı bölgelerinde deprem ve obruk arasında ilişki kurulabildiğini ifade etti.

“KESİN KONUŞMAK İÇİN VERİ YETERSİZ”

Konya bölgesinde ise obrukların tam olarak hangi tarih ve saatte oluştuğuna ilişkin kesin kayıtların bulunmamasının bilimsel değerlendirmeyi zorlaştırdığını belirten Arık, bazı depremlerin hemen ardından veya birkaç gün ya da hafta içerisinde yeni obrukların meydana geldiğinin bilindiğini aktardı.

Prof. Dr. Arık, buna rağmen mevcut verilerin Konya’daki depremler ile obruk oluşumları arasında doğrudan ve kesin bir ilişki bulunduğunu söylemek için henüz yeterli olmadığını vurguladı.