Konya'nın yünü dünyaca ünlü el sanatına hayat veriyor

Keçecilik, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan ve günümüzde unutulmaya yüz tutan geleneksel Türk sanatlarından biri olarak varlığını sürdürüyor. Teknolojinin gelişmesine rağmen geleneksel yöntemleri yaşatmaya devam eden ustalar, yünü sabır ve emekle keçeye dönüştürüyor.

Aydın'ın Kuşadası ilçesinde atölyesinde çalışmalarını sürdüren, Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanına sahip keçe ustası Umut Arabul (49) da yaklaşık 100 yıllık aile mesleğinin üçüncü kuşak temsilcisi olarak mesleğini sürdürüyor.

Arabul’un anlattığına göre, Konya’da yetişen koyunların yünleri de geleneksel keçe yapımında kullanılan ve bu sanata uygun yünler arasında yer alıyor. Konya’nın hayvancılık kültürüyle bağlantılı bu geleneksel üretim, yüzyıllardır Anadolu’daki keçecilik sanatının önemli malzemelerinden biri olmayı sürdürüyor.

7 YAŞINDA DEDESİNİN YANINDA ÖĞRENDİ

Keçeciliğin inceliklerini 7 yaşında dedesinin yanında öğrenmeye başladığını belirten Umut Arabul, aile mesleğinin yaklaşık bir asırdır devam ettiğini söyledi. Arabul, "Dedem mesleğe 1930’da başlamış. Dedemin yünü ayıklamasını, temizlemesini, yıkamasını, boyamasını ve keçeye motif atmasını izleyerek mesleğe adım attım. İlk dedemle çalıştım. Daha sonra babamdan bu zanaatın inceliklerini öğrenmeye devam ettim. Dedem ve babamdan sonra bu zanaata ben de gönül verdiğim için gurur duyuyorum" dedi.

“KEÇE SABIR İSTEYEN BİR ZANAAT”

Eserlerinin tamamını geleneksel tepme keçe yöntemiyle hazırladığını belirten Arabul, keçeciliğin büyük sabır gerektirdiğini ifade etti. Arabul, "Amacım keçeciliği sonraki kuşaklara aktarmak. Keçe çok sabır isteyen bir zanaat. Özellikle yerde tepme işlemini uygularken sabırlı olmanız gerekiyor. Bu nedenle biz çırak yetiştirirken ilk önce sabırlı olup olmadıklarına bakıyoruz. Genç neslin bu zanaata pek ilgi gösterdiğini söylememiz mümkün değil. Yine de şu an yetiştirdiğim çıraklarım var" diye konuştu.

ÇOK SAYIDA ÜRÜN ÜRETİLİYOR

Keçenin günümüzde başta ev dekorasyonu olmak üzere birçok farklı alanda kullanıldığını belirten Arabul, "Keçe, milattan önce 3’üncü yüzyılda doğmuş bir Türk sanatı, Türk geleneği. Mevlevilerin de birçok eşyası zamanında keçeden üretilmiş. Teknoloji olabildiğince az kullanılıyor. Yünü keçeye dönüştürürken zeytinyağı sabunu ve su kullanıyorsunuz. Keçeden şapka, terlik, patik ve ceket, yelek de üretiliyor. Yer sergisi, halı ve kilim de yapılıyor. Bizim ürettiklerimiz genelde duvarda ve yerde süs eşyası olarak kullanılıyor" diye konuştu.

KEÇE ÜRETİMİNE KONYA’DA YETİŞEN KOYUNLARIN YÜNÜ UYGUN

Geleneksel üretimde kullanılan yünün özelliklerine de dikkat çeken Arabul, her yünün keçe yapımına uygun olmadığını vurguladı. Arabul, "Ülkemizde Konya’da yetişen koyunlar ve Ankara’da yetişen Angora cinsi tavşan ile develerin yünü keçe yapımına çok uygun" dedi.

Konya’nın koyunlarından elde edilen yünün de geleneksel keçecilikte kullanılabilmesi, kentin hayvancılık kültürünün yalnızca tarımsal üretim açısından değil, yüzyıllardır yaşatılan el sanatları açısından da taşıdığı önemi ortaya koyuyor.