Ette yeni dönem başladı! Döner, kıyma, sucuk ve köftede kurallar değişti

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği” Resmi Gazete’de yayımlanarak 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Yeni düzenlemeyle kıyma, köfte, burger, döner, sucuk, pastırma, kavurma ve kanatlı eti ürünlerinin üretiminden satışına, ambalajından etiketine kadar çok sayıda kural değişti.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da düzenlemeyle et ürünlerinde yeni standartların belirlendiğini açıkladı.

KIYMA VE ÇİĞ ETE DIŞARIDAN MADDE KATILAMAYACAK

Yeni tebliğe göre çiğ et ve kıymaya, mevzuatta belirtilen istisnalar dışında gıda katkı maddesi dahil herhangi bir gıda bileşeni veya organik ya da inorganik madde katılamayacak.

Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıyma da tebliğde belirlenen şartları karşılamak zorunda olacak.

Perakende işletmelerde kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve izin verilen yöresel ürünler dışındaki hazırlanmış et karışımları ise tüketicinin talebi üzerine anında hazırlanabilecek.

KÖFTE VE BURGERDE YÜZDE 10 PROTEİN ŞARTI

Kıyma kullanılarak üretilen köfte ve burger gibi hazırlanmış kırmızı et karışımlarında toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi geçemeyecek.

Bu ürünlerde protein tozu gibi azot kaynakları ile nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharat, ekmek ve galeta unundan gelen nişasta ve bitkisel protein toplamı da yüzde 5'i aşamayacak.

DÖNER ARTIK 3 SINIFA AYRILACAK

Yeni tebliğle kırmızı et döneri “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olmak üzere üç gruba ayrıldı.

Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde en fazla yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak et bulunabilecek. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.

Dönerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz yüzde 2'yi geçemeyecek; toplam et proteini ise en az yüzde 12 olacak. Fıstık ve peynir gibi girdiler döner üretiminde kullanılamayacak.

Perakende satış noktasında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme işleminin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olacak.

TAVUK DÖNERDE YAĞ SINIRI YÜZDE 15

Kanatlı eti döneri de “yaprak” ve “yaprak-kıyma” olarak ikiye ayrıldı. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak kanatlı eti, en fazla yüzde 40 kanatlı kıyması bulunacak.

Kanatlı dönerde yağ oranı yüzde 15'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 14 olacak.

Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan et karışımları ise yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.

SUCUK VE PASTIRMADA SOYA VE NİŞASTAYA İZİN YOK

Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu gibi azot kaynakları, nişasta ve nişasta içeren maddeler ile soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak.

Kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambonda da protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddelerine izin verilmeyecek.

Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi, çemen miktarı yüzde 10'u geçemeyecek.

ETİKETLERDE “%100” YAZILAMAYACAK

Tüketicinin doğrudan göreceği en önemli değişikliklerden biri de etiketlerde olacak.

Et ürünlerinin etiketlerinde marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana Eti” veya “%100 Göğüs Eti” gibi ifade ve logolar kullanılamayacak.

Dönerlerde ürünün “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” olduğu açıkça belirtilecek. Kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içindekiler bölümünde yazacak.

Dondurulmuş satılan çiğ et ve et ürünlerinde ise “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısının bulunması zorunlu olacak.

Üstelik etiket kuralları yalnızca ürün ambalajlarıyla sınırlı kalmayacak; satış reyonları, market katalogları, reklam panoları, gazete ilanları ve internet reklamlarında da uygulanacak.

BAKAN YUMAKLI: SOYA VE NİŞASTA UYGULAMALARINA SON VERİYORUZ

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yeni düzenlemeyle güvenilir gıda konusunda standartların güçlendirildiğini belirterek, ürün ağırlığını artırmak amacıyla ete soya ve nişasta katılması gibi uygulamalara son verileceğini bildirdi.

Yumaklı, sucuk ve pastırma gibi geleneksel ürünlerin yapısının korunacağını, dönerin yaprak ve kıyma ayrımının tüketiciye açık biçimde gösterileceğini, tavuk dönerde yağ oranının da yüzde 15 ile sınırlandırıldığını ifade etti.

İŞLETMELERE 31 MART 2027'YE KADAR SÜRE

Yeni tebliğle 2019 yılında yayımlanan önceki düzenleme yürürlükten kaldırıldı.

Mevcut gıda işletmelerine yeni kurallara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027'ye kadar süre verildi. Bu tarihten önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar satışta kalabilecek.