Doğa uyanıyor! Cemre bugün havada, gönülleri de ısıtacak

Halk takvimine göre baharın habercisi olarak kabul edilen cemrelerin ilki bugün havaya düşüyor. Doğanın kış uykusundan uyanışını simgeleyen cemre, yüzyıllardır Anadolu’da baharın gelişinin en önemli işaretlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Ziraat Yüksek Mühendisi Konyalı isim Celil Çalış, Haber Dairesi muhbirine yaptığı değerlendirmede, cemreyi sadece bir sıcaklık artışı değil, aynı zamanda doğanın verdiği bir diriliş müjdesi olarak tanımlıyor. Çalış’a göre cemre, tabiatın uyanışına dair verilmiş bir söz ve yeni başlangıçların habercisi niteliği taşıyor.

KELİMENİN ÖZÜNDEKİ ATEŞ: KÖZ

Cemre kelimesi köken olarak “kor halindeki ateş” yani köz anlamına geliyor. Halk arasında kullanılan “cemre düştü” ifadesi, havaya, suya ve toprağa hayat enerjisinin düştüğünü anlatıyor. Bu süreç yalnızca hava sıcaklığının artması değil, doğadaki canlanmanın sembolü olarak görülüyor.

CEMRELERİN TAKVİMİ

Doğanın şaşmaz düzeninin bir parçası olarak cemreler belirli tarihlerde düşüyor. Buna göre birinci cemre bugün havaya, ikinci cemre 26-27 Şubat’ta suya, üçüncü cemre ise mart ayının ilk haftasında toprağa düşerek döngüyü tamamlayacak. Her cemreyle birlikte kışın etkisi azalırken bahar biraz daha yaklaşıyor.

MİTOLOJİK ANLATILARDAN HALK İNANIŞLARINA

Eski Türk inanışlarında cemre gökyüzünde yaşayan genç bir delikanlı olarak anlatılıyor. Rivayetlere göre önce havaya düşen cemre, ardından suya ve toprağa inerek dünyaya sıcaklık ve bereket getiriyor. Halk arasında üçüncü cemre döneminde lodos ve poyrazın mücadelesinin baharın geliş hızını belirlediğine inanılıyor.

BİLİMSEL AÇIDAN CEMRE

Meteorolojik açıdan cemre, atmosferin alt tabakalarından başlayan ısınma sürecini ifade ediyor. Güneş enerjisi önce yeryüzünü ısıtıyor, ardından bu ısı atmosfere yayılıyor. Bu nedenle ısınma aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşiyor ve doğadaki değişim adım adım hissediliyor.

KÜLTÜREL BİR MİRAS VE YAŞAM GELENEĞİ

Cemre geleneğinin kökleri göçebe yaşam kültürüne kadar uzanıyor. Kış boyunca yakılan ateşlerin havalar ısındıkça söndürülmesi geleneği zamanla doğanın uyanışını simgeleyen bir takvime dönüşmüş durumda.

MANEVİ UYANIŞIN SİMGESİ

Cemre sadece doğayı değil, insan ruhunu da simgesel olarak uyandırıyor. Çalış, cemrenin gönüllere düşen umut ve üretme isteğini temsil ettiğini belirterek asıl önemli olanın bu uyanışı hayata yansıtmak olduğunu ifade ediyor.

“Ümitsizlikten sonra nice ümitler, karanlıkların sonunda nice güneşler var.” sözüyle anılan Mevlâna’nın mesajı da cemrenin taşıdığı umut duygusunu güçlendiriyor.

DOĞA YENİ BİR BAŞLANGIÇA HAZIRLANIYOR

Celil Çalış, cemrelerin düşmesiyle birlikte doğada canlanmanın başladığını, tarımsal faaliyetler için de hazırlık sürecinin hızlandığını dile getirerek, “Baharın gelişini müjdeleyen bu kadim işaret, hem kültürel hem de doğal bir döngünün en önemli sembollerinden biri olmaya devam ediyor.” dedi.